गहू पहिली फवारणी: पेरणीनंतर ३० दिवसांनी ‘हे’ टॉनिक, कीटकनाशक आणि सूक्ष्म अन्नद्रव्य वापरा; उत्पन्नात नक्की वाढ.
विशेष प्रतिनिधी:
रब्बी हंगामाला सुरुवात झाली असून, गहू, हरभरा आणि कांदा यांसारख्या मुख्य पिकांच्या लागवडीची लगबग सुरू आहे. अनेक शेतकरी गव्हाचे पीक घेत असले तरी, त्याकडे अनेकदा दुय्यम पीक म्हणून पाहिले जाते आणि म्हणावे तसे लक्ष दिले जात नाही. मात्र, योग्य वेळी योग्य फवारणी आणि खत व्यवस्थापन केल्यास गव्हातूनही भरघोस उत्पादन मिळवणे शक्य आहे, अशी माहिती कृषी तज्ज्ञांनी दिली आहे.
गव्हाच्या उत्पादनात सर्वाधिक महत्त्वाचा टप्पा म्हणजे फुटव्यांची संख्या वाढवणे. जितके जास्त फुटवे, तितक्या जास्त ओंब्या आणि परिणामी उत्पन्नात मोठी वाढ होते. यासाठी पेरणीनंतर साधारणपणे ३० दिवसांच्या आत केली जाणारी पहिली फवारणी अत्यंत निर्णायक ठरते. ही फवारणी पिकाला पाणी दिल्यानंतर तीन ते चार दिवसांनी, जमिनीत ओलावा असताना सकाळी किंवा संध्याकाळच्या वेळेत केल्यास तिचे सर्वोत्तम परिणाम दिसून येतात.
फुटवे वाढीसाठी पहिली फवारणी (कोणतेही एक मिश्रण वापरा):
मिश्रण १:
गव्हाच्या फुटव्यांची संख्या वाढवण्यासाठी आणि पिकाच्या जोमदार वाढीसाठी पहिली फवारणी अत्यंत प्रभावी ठरते. यासाठी प्रति पंप (१५-२० लिटर) खालीलप्रमाणे औषधांचे मिश्रण वापरावे.
-
टॉनिक: बायोविटा एक्स (Biovita X) – ३५ मिली
-
सूक्ष्म अन्नद्रव्य: यारा झिंकट्रॅक (Yara Zintrac 700 – लिक्विड झिंक) – २० मिली
-
कीटकनाशक: कराटे (Karate) – २५ मिली
या मिश्रणातील बायोविटा एक्स हे एक उत्तम टॉनिक असून ते फुटवे वाढण्यास मदत करते. गव्हाच्या पिकासाठी झिंक (Zinc) हे एक अत्यंत आवश्यक सूक्ष्म अन्नद्रव्य आहे, जे यारा झिंकट्रॅकच्या माध्यमातून पिकाला मिळते. कराटे कीटकनाशक सुरुवातीच्या अवस्थेत येणाऱ्या कीड आणि मावा यांसारख्या रोगांपासून पिकाचे संरक्षण करते.
मिश्रण २ (पर्यायी):
वरील औषधे उपलब्ध नसल्यास, शेतकरी खालील दुसरे प्रभावी मिश्रण देखील वापरू शकतात. याचेही फुटवे वाढवण्यासाठी उत्कृष्ट परिणाम दिसून येतात.
-
टॉनिक: बायोविटा एक्स (Biovita X) – ३५ मिली
-
वाढ-उत्तेजक: चॅलेंजर (Challenger) – ७ मिली
-
कीटकनाशक: कराटे (Karate) – २५ मिली
यामध्ये झिंकट्रॅकऐवजी चॅलेंजरचा वापर केला आहे, जे वाढ-उत्तेजक म्हणून काम करते आणि फुटव्यांची संख्या वाढविण्यात मदत करते. शेतकऱ्यांनी आपल्या सोयीनुसार आणि उपलब्धतेनुसार यापैकी कोणत्याही एका मिश्रणाची फवारणी केल्यास गव्हाच्या उत्पादनात निश्चितच वाढ दिसून येईल.